Portal Orzeczeń Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kłodzku

UZASADNIENIE

(...) w S. wniosło o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu po zmarłym pacjencie J. G., który przebywał w siedzibie wnioskodawcy na leczeniu. Wnioskodawca wskazał, że pacjent zmarł w dniu 30 czerwca 1996 roku w S. oraz pozostawił depozyt pieniężny, który na dzień złożenia wniosku wynosi 8636,21 zł. Wnioskodawca we wniosku wniósł również o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości.

Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Kłodzku postanowieniem wydanym w dniu 13 października 2025 roku zwolnił wnioskodawcę od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości (k. 10 akt).

Sąd ustalił:

J. G. był pacjentem (...)w S. (obecnie (...) w S.). Zmarł w dniu 30 czerwca 1996 roku w trakcie leczenia.

Dowód:

- Informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, dostępna w Portalu Rejestrów Sądowych – Wyszukiwarce KRS,

- Odpis skrócony aktu zgonu, k. 2 akt.

W depozycie (...) w S. po zmarłym pacjencie na dzień 30 czerwca 2015 roku pozostała kwota 7305,60 zł.

Dowód:

- Wykaz niepodjętych depozytów wg stanu na dzień 30.06.2015 r., k. 5-6 akt.

Dyrektor (...) w S. wezwał przez ogłoszenie zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu 27 sierpnia 2015 roku, spadkobierców zmarłego do odbioru depozytu gotówkowego, do dnia 29 lutego 2016 roku, z pouczeniem, że po upływie tego okresu zostanie złożony wniosek do Sądu o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu.

Dowód:

- Ogłoszenie Dyrektora (...) w S. z dnia 27.08.2015 r., k. 3 akt,

- Notatka służbowa z dnia 24.07.2015 r., k. 4 akt.

Sąd zważył:

Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepojętych depozytów (Dz.U. nr 208, poz. 1537), likwidacja niepojętego depozytu z mocy prawa następuje w razie niepodjęcia depozytu przez uprawnionego, mimo upływu terminu do jego odbioru. Termin do odbioru depozytu wynosi 3 lata od dnia doręczenia wezwania do odbioru uprawnionemu lub wezwania, o którym mowa w art. 6 ust. 5. Likwidacją niepodjętego depozytu jest przejście praw do tego depozytu na rzecz Skarbu Państwa (art. 2 pkt 3 ustawy).

Przepisy ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów stosuje się do depozytów, przechowywanych w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej (art. 1, art. 2 pkt 2 powołanej ustawy w zw. z art. 9 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1870). Uprawnienie pacjenta oraz obowiązek podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej do przechowywania depozytów pacjentów przebywających w podmiocie leczniczym, wynika z art. 39 ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. z 2024 roku, poz. 581). Stacjonarny podmiot leczniczy jest zobowiązany do prowadzenia depozytu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 30 lipca 2009 r. w sprawie prowadzenia depozytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów (dalej: u.l.n.d.), przechowujący depozyt jest obowiązany wezwać uprawnionego do odbioru depozytu w terminie, o którym mowa w art. 4 ust. 2 u.l.n.d. (tj. w terminie 3 lat od dnia doręczenia wezwania do odbioru uprawnionemu lub wezwania dokonanego przez jego wywieszenie na tablicy informacyjnej w siedzibie przechowującego depozyt na okres 6 miesięcy - art. 6 ust.5 u.l.n.d.), oraz pouczyć go o skutkach jego niepodjęcia. W wypadku zaś gdy uprawniony nie jest znany albo nie jest możliwe ustalenie jego miejsca zamieszkania albo siedziby na podstawie ewidencji, rejestrów lub zbiorów danych, wezwanie do odbioru może nastąpić po upływie 3 lat od dnia złożenia przedmiotu do depozytu (art. 6 ust. 4 u.l.n.d.). W przypadku braku możliwości doręczenia wezwania do odbioru depozytu lub nieustalenia uprawnionego, przechowujący depozyt jest obowiązany dokonać wezwania, poprzez jego wywieszenie na tablicy informacyjnej w swojej siedzibie na okres 6 miesięcy (art. 6 ust. 5 u.l.n.d.).

Na przechowującym spoczywa szczególny obowiązek ustalenia osoby uprawnionej do odebrania depozytu, gdyż można zakładać, że taka osoba może nie wiedzieć o istnieniu depozytu pozasądowego. W sytuacji, gdy przyczyną niepodjęcia depozytu była śmierć deponenta, niezbędne jest zawiadomienie jego spadkobierców o tym zdarzeniu. W sytuacji bowiem, gdy przedmiot depozytu stanowi prawo majątkowe, które wchodzi w skład spadku, uprawnionym do jego odbioru jest spadkobierca zmarłego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2017 roku, sygn. akt III CZP 39/17, Lex nr 2370772; post. Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 6 września 2021r., III Ca 1116/20). Należało zatem przyjąć, że wydanie depozytu po śmierci może nastąpić tylko na podstawie orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia.

Należy zauważyć, że wnioskodawca, mimo że dysponował danymi potencjalnych osób uprawnionych do odbioru depozytu po J. G., tj. jego rodziców, gdyż znajdują się one w odpisie skróconym aktu zgonu, nie zweryfikował czy oni żyją, a następnie nie wezwał ich do odbioru depozytu. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie ustalił spadkobierców J. G., czyli osób uprawnionych i nie wezwał ich do odbioru depozytu zmarłego. Wezwanie uprawnionych poprzez wywieszenie na tablicy informacyjnej w siedzibie wnioskodawcy lub poprzez ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej, nie może być zastępczo wykorzystywane przez wnioskodawcę, dlatego że w pierwszej kolejności powinien on podjąć próbę ustalenia kręgu osób uprawnionych, tj. potencjalnych, a nawet rzeczywistych spadkobierców zmarłego.

W tym stanie rzeczy, wezwanie do odbioru depozytu, dokonane w trybie art. 6 ust. 5 u.l.n.d., nie może być uznane za skuteczne. Przechowawca depozytu powinien wykazać się w tym zakresie niezbędną starannością i nawet samemu wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku, gdyż, w przeciwnym razie, nie można uznać, że upłynął termin określony w art. 4 ust. 2 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku nie zostało przeprowadzone. Przesłanka stwierdzenia likwidacji depozytu, określona w art. 4 powołanej ustawy, nie została spełniona, co skutkowało oddaleniem wniosku (art. 693 ¹⁹ § 1 k.p.c.).

Pomimo braku zasadności wniosku co do zasady, Sąd ubocznie wskazuje, że wnioskodawca nie wykazał zasadności wniosku również co do wysokości. We wniosku wnioskodawca wskazał, że wnosi o stwierdzenie likwidacji depozytu, który na dzień złożenia wniosku wynosi 8636,21 zł, jednakże nie przedłożył w tym zakresie żadnego dowodu z dokumentu, który stwierdzałby istnienie depozytu pozasądowego we wskazanej wysokości. Wnioskodawca dołączył do wniosku dowód z dokumentu w postaci wykazu niepodjętych depozytów wg stanu na dzień 30 czerwca 2015 roku (k. 5-6 akt), z którego wynika, że depozyt do zmarłym J. G. wynosi 7305,60 zł. Mając na uwadze powyższe przechowawca depozytu nie udowodnił rzeczywistej wartości depozytu po zmarłym J. G..