Portal Orzeczeń Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kłodzku

UZASADNIENIE

Powódka A. J. (1) w pozwie przeciwko Gminie K., notariuszowi W. D. i G. P. wniosła o unieważnienie czynności prawnej w postaci aktu notarialnego z dnia 10 października 2023 r. Rep. (...) przenoszącemu własność lokalu użytkowego nr (...) położonego w O. przy ul. (...) z Gminy K. na G. P. ( (...)). W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że w 1990 r. przystąpiła do przetargu ww. lokalu, który wygrała, wpłaciła pieniądze, jednak przetarg został unieważniony z powodu braku właściwej uchwały rady gminy. Powódka podniosła, że pisemnie oświadczyła, iż wpłacone pieniądze pozostawia jako depozyt nieprawidłowy do dyspozycji Gminy K., a mają być wliczone na późniejszy wykup lokalu, lecz nigdy nie zostały rozliczone, ani zwrócone. Zdaniem powódki, pozwana Gmina nie miała prawa sprzedać opisanego wyżej lokalu, ponieważ został pobrany zadatek, a od 3 listopada 1990 r. rozpoczął się okres zasiedzenia w dobrej wierze i w dniu 3 listopada 2010 r. stała się właścicielem przedmiotowego lokalu, bowiem cały czas prowadziła w nim działalność gospodarczą do 27 lipca 2021 r. Powódka podniosłą, że dopiero w dniu 6 grudnia 2010 r., czyli kiedy powódka była już właścicielem tego lokalu, pozwana Gmina utworzyła swoją księgę wieczystymi wpisała siebie jako właściciela, co w ocenie powódki jest oszustwem, a sporządzenie aktu notarialnego, którego unieważnienia się domaga, było niezgodne z prawem.

Pozwana Gmina K. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu podnosząc, że powódka nie przedstawiła żadnych dowodów w sprawie wskazując lakonicznie, że nabyła przedmiotowy lokal w drodze zasiedzenia, a przetarg z 1990 r. był nieważny. Pozwana Gmina wskazała, że skoro powódka opierała swoje twierdzenia na art.58 k.c. tj. na nieważności bezwzględnej, to brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności, skoro czynność jest nieważna z mocy samego prawa wskazując jednak, że powódka nie udowodniła z jakim przepisem ustawy czynność jest sprzeczna lub zmierza do jego obejścia. Pozwana Gmina podniosła, że powódka wynajęła lokal po przeprowadzeniu licytacji i w dniu 2 listopada 1990 r. została zawarta umowa najmu lokalu użytkowego. Strona pozwana wskazała na toczące się procesy przed Sądem okręgowym w Świdnicy i przed Sądem Rejonowym w Kłodzku.

Pozwany W. D. wniósł o oddalenie powództwa w całości podnosząc, że umowa była sporządzona w sposób prawidłowy zgodny z prawem.

Pozwany G. P. nie zgodził się z powództwem oświadczając, że oprócz niego jeszcze jedna osoba wpłaciła kaucję przed rokowaniami, ale do rokowań nie przystąpiła i tylko on prowadził rokowania.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 12 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy oddalił powództwo A. J. (1) przeciwko Gminie K. o zapłatę i złożenie oświadczenia woli. Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 25 września 1990 r. odbył się przetarg obejmujący lokale użytkowe na terenie gminy K.. Przetarg odbywał się w drodze wolnej licytacji. Przetarg na najem lokalu użytkowego w O. przy ulicy (...) wygrali A. i A. J. (2). W dniu 26 października 1990 r. Rada Gminy w K. podjęła uchwałę nr (...), na mocy której zarząd Gminy K. uprawniony był do nabywania, zbywania, obciążania oraz wydzierżawiania i najmu lokali mieszkalnych i użytkowych, będących nieruchomościami w rozumieniu kodeksu cywilnego, przy czym odstąpienie od formy przetargu musiało być uzasadnione. W dniu 29 października 1990r. A. J. (1) wpłaciła na konto Gminy K. kwotę 1.000.000 zł i 32.500.000 zł tytułem przetargu. W dniu 2 listopada 1990 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem (...) w K. (jako wynajmującym) a A. J. (1) (jako najemcą) zawarta została umowa o najem lokalu użytkowego położonego w O. przy ulicy (...). Pismem z dnia 5 marca 1991 r. A. J. (1) zwróciła się do Rady Gminy, wrażając wolę przystąpienia do ustalonego przez Radę Gminy przetargu własnościowego na wynajmowany przez nią lokal. Wniosła także o zabezpieczenie wpłaconej w przetargu kwoty (33,5 miliona) wraz z należnymi odsetkami z przeznaczeniem na poczet pokrycia przez nią jako dotychczasowego użytkownika przedmiotowego lokalu i stąd korzystającego z prawa pierwszeństwa w jego nabyciu własność, ci wynikało z pisma z dnia 5 marca 1991 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy wskazał, że powódka nie sprostała w procesie obowiązkowi dowodowemu, a nadto wskazał, ze żądanie zapłaty nawet przy założeniu wykazania dowodami tego roszczenia uległoby przedawnieniu. Co do obowiązku złożenia oświadczenia woli podał, że taki obowiązek cywilnoprawny wynikający z art.64 k.c. po stronie Gminy K. nie istniał.

Dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 12.12.2019 r. z uzasadnieniem – k.82 -86

Powódka A. J. (1) była najemcą lokalu użytkowego w O. przy ul. (...) od 2 listopada 1990 r. do 2005 r. W dniu 10 lutego 2005 r. pozwana Gmina K. zawarła umowę najmu tego lokalu z synem powódki M. J., któremu wypowiedziano tę umowę ze względu na zaległości w płatnościach czynszu. Sąd Rejonowy w Kłodzku wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2021 r. nakazał A. J. (1) i M. J. wydanie tego lokalu Gminie K.. Wcześniej, postanowieniem z dnia 24 maja 2018 r. wniosek o zasiedzenie własności przedmiotowego lokalu złożony przez A. J. (1) został prawomocnie oddalony. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Rejonowy w Kłodzku ustalił, że A. J. (1) najpierw była najemcą tego lokalu, a więc posiadaczem zależnym, a następnie jej syn.

Dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 23 kwietnia 2021 r. z uzasadnieniem – k.77 – 81

W dniu 17 sierpnia 2023 r. przeprowadzono rokowania na sprzedaż lokalu nr (...) w O. przy ul. (...). W wyniku rokowań lokal został sprzedany za cenę 90 000 zł.

Dowód: ogłoszenie o rokowaniach – k.89, protokół z 17.08.2023 r. z przeprowadzonych rokowań – k.87, informacja o wyniku rokowań – k.88

Lokal w wyniku rokowań nabył pozwany G. P., a umowa sprzedaży została sporządzona w formie aktu notarialnego przed notariuszem W. D..

Okoliczności bezsporne

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu.

Stwierdzić na wstępie należy, że powódka nie powołała żadnych dowodów, które świadczyłby o zasadności jej powództwa. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Sąd dokonał ustaleń stanu faktycznego w oparciu o dowody przedłożone przez stronę pozwaną Gminę K.. Dowody te nie budziły wątpliwości co do ich prawdziwości i autentyczności.

Powódka żądała unieważnienia czynności prawnej z 10 października 2023 r. przenoszącej prawo własności lokalu użytkowego nr (...) położonego w O. przy ul. (...) powołując, że pozwana Gmina nie miała prawa go sprzedać, ponieważ powódka już w 1990 r. wpłaciła pieniądze jako depozyt niewłaściwy, a nadto jest właścicielką tego lokalu na skutek zasiedzenia.

Niezależnie od braku dowodów zaoferowanych przez powódkę, wskazać należy na treść przepisu art. 58 k.c. (§ 1) Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. (§ 2) Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. (§ 3) Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.

Nie sposób uznać, w odniesieniu do przeprowadzonych dowodów, by w sprawie występowała którakolwiek z ww. przesłanek skutkujących nieważnością czynności prawnej w postaci aktu notarialnego zawartego przez pozwaną Gminę K. z pozwanym G. P. przed pozwanym notariuszem W. D.. Pozwana Gmina K. wskazała, że zachowując przepisu ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przeprowadziła rokowania i wyłoniła osobę, której sprzedała przedmiotowy lokal. Osobą tą był pozwany G. P..

Okoliczności powoływane przez powódkę nie mają w sprawie żadnego znaczenia prawnego, ponieważ po pierwsze nie sposób uznać, by jakiekolwiek środki pieniężne były wpłacane „na przyszłość” jako depozyt niewłaściwy w gminie na wypadek ewentualnego przetargu i by jakakolwiek gmina ogłaszając przetarg miała pamiętać o tych środkach i zaliczać je na poczet rękojmi, wadium, czy kaucji. Zwrócić należy uwagę, że zarówno tryb przetargowy, jak i bezprzetargowy charakteryzują się odpowiednimi wymaganiami, których należy dochować, by uczestniczyć, czy to w przetargu, czy to rokowaniach.

Ponadto, powódka zdaje się w ogóle nie mieć na względzie, że jej wniosek o zasiedzenie został prawomocnie oddalony, co wynika jednoznacznie z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z 23 kwietnia 2021 r., a w którym ten Sąd nakazał powódce i M. J. opróżnienie tego lokalu. Ponownie podkreślić należy, że skoro powódka była najemcą lokalu użytkowego, to była posiadaczem zależnym, a więc nie mogła nabyć prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie.

Mając powyższe na względzie Sąd oddalił powództwo.

Sąd nie uwzględnił wniosku powódki o odroczenie rozprawy w dniu 18 września 2025 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 15 września 2025 r. Powódka wskazała, że jej stan zdrowia nie pozwala na uczestnictwo w rozprawie, bowiem została pobita i skutki pobicia uniemożliwiają jej prawidłowe poruszanie się. Zwrócić należy uwagę, że według świadectwa sądowo – lekarskich oględzin ciała w dniu 27 sierpnia 2025 r. powódka miała zostać pobita przez sąsiadkę. Lekarz sądowy wskazał, że obrażenia w postaci 4 siniaków i powierzchownej rany kąsanej przyśrodkowej powierzchni palca wskazującego prawej dłoni naruszyły czynności ciała powódki na czas krótszy niż siedem dni. Zatem, skoro rozprawa była w dniu 18 września 2025 r., a zdarzenie z sąsiadką w dniu 27 sierpnia 2025 r., to daty te dzieliło 18 dni. Powódka nie przedstawiła zaświadczenia od lekarza sądowego, że nie może istotnie uczestniczyć w rozprawie, a takie powinna przedstawić, jeśli nie mogła wziąć udziału w rozprawie, o czym została pouczona w wezwaniu na rozprawę (vide: k.103 verte). Zwrócić jednak należy uwagę, że powódka była w stanie złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w dniu 3 września 2025 r. z tych względów Sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. zasądzając je od powódki na rzecz strony pozwanej Gminy K. w kwocie 5 400 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku. Koszty te odpowiadają przepisowi § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych w odniesieniu do wartości przedmiotu sporu określonej w piśmie powódki z 15 listopada 2024 r.