Portal Orzeczeń Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kłodzku

UZASADNIENIE

(...) Sp. z o.o. w W. wniosła pozew przeciwko E. M. o zapłatę kwoty 2490,44 zł z odsetkami umownymi w wysokości odsetek makcymalnych za opóźnienie od kwoty 2264,42 zł od dnia 18.10.2024r. do dnia zapłaty. Swoje roszczenie wywodziła z umowy pożyczki, którą pozwana zawarła z (...) sp. z o.o. z/s w W. w dniu 27.06.2024r., nr (...), na podstawie której pozwanej udzielono pożyczki na dowolny cel konsumpcyjny w kwocie 3250 zł wraz z prowizją w wys. 351,59 zł oraz odsetkami kapitałowymi w kwocie 49,41 zł. Wobec upływu terminu spłaty pożyczki, określonego w umowie, roszczenie stało się wymagalne w dniu 10.08.2024r. Swoją legitymację powód uzasadnił nabyciem wierzytelności na podstawie umowy cesji, zawartej z (...) sp. z o.o. z/s w W. w dniu 20.12.2024r. Powód dochodził zapłaty kwoty 2490,44 zł, na którą, jak wyjaśnił w uzasadnieniu pozwu, składała się pożyczka w kwocie 2264,42 zł wraz z odsetkami umownymi w wys. odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 18.10.2024r. do dnia zapłaty, oraz prowizja z tytułu udzielonej pożyczki w kwocie 226,02 zł.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana przyznała, że zawarła umowę pożyczki, podnosząc, że jej trudna sytuacja majątkowa i osobista nie pozwala na jednorazową spłatę całego zadłużenia ani regulowanie wysokich rat. Wniosła o rozłożenie zasądzonej kwoty na raty po 50 zł miesięcznie.

Stan faktyczny:

Bezspornym było, że pozwana zawarła w dniu 27.06.2024r. z pożyczkodawcą (...) sp. z o.o. z/s w W. umowę pożyczki o treści jak na k. 19-31 akt niniejszej sprawie, na podstawie której otrzymała do dyspozycji (przelewem na rachunek bankowy) kwotę 3250 zł; zobowiązała się do spłaty tej kwoty, wraz z prowizją w wys. 231,33 zł oraz odsetkami kapitałowymi w wys. 49,41 zł, w terminie do dnia 27.07.2024r. (całkowita kwota do zapłaty wynosiła 3530,74 zł); w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki , pozwaną obowiązywała spłata prowizji w wyższej wysokości, tj. 351,59 zł (całkowita kwota do zapłaty wynosiła wówczas 3651 zł). Do dnia wniesienia pozwu pozwana wpłaciła z tego tytułu łącznie kwotę 2490,44 zł.

Sąd ustalił:

W dniu 20.12.2024r. strona powodowa zawarła z (...) sp. z o.o. z/s w W. umowę cesji wierzytelności, szczegółowo określonych w Załączniku nr 1 do umowy, wynikających z umów pożyczek gotówkowych, które zostały udzielone przez (...) sp. z o.o. z/s w W.. Na tej podstawie strona powodowa nabyła wierzytelność, wynikającą z umowy z dnia 24.10.2024r., na kwotę 8.000 zł, z prowizją w wys. 865,36 zł, odsetkami kapitałowymi w wys. 121,64 zł i całkowitą kwotą zobowiązania w wys. 8987 zł.

Dowód: umowa cesji, Załącznik nr 1 (k-34-41)

W piśmie z dnia 24.12.2024r., adresowanym do pozwanej, strona powodowa zawarła wezwanie do zapłaty kwoty 2523,15 zł oraz zawiadomienie o cesji wierzytelności w kwocie 2523,15 zł, wynikającej z umowy pożyczki z dnia 27.06.2024r. nr (...), zawartej z (...) sp. z o.o. z/s w W..

Dowód: Wezwanie do zapłaty, Zawiadomienie o cesji wierzytelności (k-42).

Sąd zważył:

Powództwo podlegało oddaleniu, z uwagi na brak wykazania legitymacji czynnej powoda.

Strona powodowa nie udowodniła faktów, z których wywodziła skutki prawne, w postaci możności żądania zapłaty od pozwanej kwoty dochodzonej pozwem. Jej twierdzenia, jakoby przysługiwała jej wymagalna wierzytelność, względem pozwanej, w kwocie dochodzonej pozwem, pozostały gołosłowne. Twierdząc, że nabyła wierzytelność przysługującą względem pozwanej, przedłożyła jedynie umowę cesji wierzytelności szczegółowo określonych w Załączniku nr 1 do umowy, wynikających z umów pożyczek gotówkowych, które zostały udzielone przez (...) sp. z o.o. z/s w W. . Zarazem nie dołączyła choćby wyciągu z Załącznika nr 1, z którego wynikałoby, że nabyła wierzytelność, dochodzoną pozwem. Dołączony do pozwu „Załącznik nr 1 – wykaz wierzytelności” (k.41) dotyczy zupełnie innej wierzytelności. Na tej podstawie można było ustalić jedynie, że strona powodowa nabyła wierzytelność, wynikającą z umowy z dnia 24.10.2024r., na kwotę 8.000 zł, z prowizją w wys. 865,36 zł, odsetkami kapitałowymi w wys. 121,64 zł i całkowitą kwotą zobowiązania w wys. 8987 zł, co pozostaje bez związku z roszczeniem dochodzonym w niniejszej sprawie. Strona powodowa nie wykazała zatem, że na postawie w.w. umowy cesji nabyła od pożyczkodawcy (...) sp. z o.o. z/s w W. wierzytelność, przysługującą wobec pozwanej na podstawie umowy pożyczki z dnia 27.06.2024r., która stanowiła podstawę faktyczną powództwa (art. 509, 511, 510 § 1 w zw. z art. 6 kc). Dołączone do pozwu dokumenty, w postaci wezwania do zapłaty i zawiadomienia o cesji (k.42), jako dokumenty prywatne, stanowią jedynie dowód tego, że osoby, które je podpisały, złożyły oświadczenia o treści, zawartej w tych dokumentach (art. 245 kpc). Nie są to zatem wystarczające dowody na okoliczność, jak chciał powód, że przysługuje mu wobec pozwanej roszczenie o zapłatę kwoty, dochodzonej pozwem, w związku z nienależytym wykonaniem umowy pożyczki z dnia 27.06.2024r. Brak zarazem dowodu doręczenia tych pism pozwanej (art. 61§1 w zw. z art. 6 kc).

Niezależnie zatem od stanowiska pozwanej, która nie zaprzeczyła zawarciu w.w. umowy pożyczki, jak również nie kwestionowała wysokości roszczenia, powództwo podlegało oddaleniu, z uwagi na brak wykazania przez (...) Sp. z o.o. legitymacji do występowania w procesie w charakterze powoda, co Sąd bierze pod uwagę z urzędu.

Sąd zarazem nie znalazł podstaw do działania z urzędu w celu poszukiwania dowodów, na poparcie twierdzeń powoda, w sytuacji, gdy strona powodowa jest profesjonalnym przedsiębiorcą, zajmującym się m.in. obrotem wierzytelnościami. Sąd podziela pogląd, wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000r., V CKN 175/00, OSP 2001 r./7–8/116, iż działanie sądu z urzędu może prowadzić do naruszenia prawa do bezstronnego sądu i odpowiadającego mu obowiązku przestrzegania zasady równego traktowania stron (art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W uzasadnieniu powołanego orzeczenia wyrażono stanowisko, iż ani w toku postępowania dowodowego, ani po wyczerpaniu wniosków dowodowych stron, sąd nie ma obowiązku ustalania, czy sprawa jest dostatecznie wyjaśniona do stanowczego rozstrzygnięcia stosunku spornego i nieaktualny jest już nakaz uzupełniania z urzędu udzielanych przez strony wyjaśnień i przedstawianych przez nie dowodów jak i dokonywania oceny stopnia wyjaśnienia sprawy. Powołanie dowodu przez sąd z urzędu może być korzystne dla jednej ze stron, niekorzystne natomiast dla strony przeciwnej. Przestrzegając zasady równości stron, sąd musi, o ile chodzi o powoływanie dowodów, przestrzegać również zasady kontradyktoryjności, stosownie do której strona może m.in. powoływać dowody i wypowiadać się co do dowodów powołanych przez przeciwnika. Sąd powinien zatem przede wszystkim dbać o to, aby każda ze stron taką możliwość uzyskała. Działanie przez sąd z urzędu nie może prowadzić do zastępowania strony w spełnieniu jej obowiązków i może mieć miejsce tylko w szczególnie wyjątkowych sytuacjach. Sąd nie dopatrzył się podstaw do uznania za taką sytuacji stron w niniejszej sprawie.

Niezależnie od tego, wątpliwości budziło określenie wysokości żądania przez powoda na kwotę 2490,44 zł. Przyjmując nawet, że całkowita kwota do zapłaty przez pozwaną wynosiła 3651 zł (w tym prowizja w wys. 351,59 zł, zastrzeżona na wypadek nieterminowej spłaty pożyczki), to należało uwzględnić, że dotychczas pozwana wpłaciła z tego tytułu kwotę 2490,44 zł, co wynika z twierdzeń samego powoda. Zatem różnica, pozostająca do spłaty wynosi 1160,56 zł. Zarazem powód nie wyjaśnił sposobu obliczenia kwoty żądanej w pozwie tytułem „pożyczki” (2264,42 zł) oraz tytułem prowizji (226,02 zł), w tym sposobu zaliczenia dotychczasowych wpłat pozwanej, co uniemożliwia weryfikację tych twierdzeń przez Sąd. Dodatkowo, wątpliwości Sądu wzbudza wskazana w umowie pożyczki wyższa prowizja, zastrzeżona na wypadek nieterminowej spłaty, co stanowi obejście przepisów o odsetkach maksymalnych, które pożyczkodawca dodatkowo zastrzegł na wypadek nieterminowej spłaty, oraz o karze umownej, która może być zastrzeżona tylko na wypadek niewywiązania się z zobowiązań niepieniężnych (art. 483§1 kc). Przedmiotowa umowa przewidywała obowiązek uiszczenia przez pożyczkobiorcę prowizji za udzielenie pożyczki, która jest specyficznym rodzajem wynagrodzenia, pobieranym za pośrednictwo w zawieraniu umów. Nie ma przepisów, które zakazywałyby pobierania prowizji przy umowach pożyczki, co więcej - art. 5 pkt 6a ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 246) jednoznacznie dopuszcza możliwość pobierania prowizji i wszelkiego rodzaju opłat. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 10 ustawy, kredytodawca powinien jednak o wszelkich informacjach, związanych z tymi kosztami poinformować kredytobiorcę. Ponadto, wszelkie opłaty i prowizje, pobierane przez kredytodawców, powinny wyrównywać rzeczywiste koszty, poniesione przez niego, w związku z podjęciem danej czynności, i nie powinny być rażąco wysokie dla konsumenta. Nie powinny być zatem formułowane w sposób ryczałtowy, bez odzwierciedlenia w kosztach, ponoszonych przez pożyczkodawcę. W przedmiotowej sprawie prowizja za udzielenie pożyczki została określona na kwotę 231,33 zł i zarazem na kwotę 351,59 (w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki), przy czym w umowie dołączonej do pozwu nie wskazano sposobu kalkulowania wynagrodzenia, należnego pożyczkodawcy, wobec czego żądanie pozwu w tym zakresie uznać należało za budzące wątpliwości i nieudowodnione. Zastrzeganie tego rodzaju zawyżonych opłat za samo jej udzielenie, zmierza do obejścia przepisów, regulujących wysokość odsetek maksymalnych, tj. art. 359 § 2 (1) k.c., stanowiącego, iż maksymalna wysokość odsetek, wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (odsetki maksymalne). Ponieważ tego rodzaju zabieg został zastosowany w obrocie konsumenckim, doszło niewątpliwie do naruszenia interesów konsumenta. Podstawa do naliczania wynagrodzenia w postaci odsetek i prowizji nie jest bowiem tożsama. Odsetki stanowią bowiem wynagrodzenie za czas korzystania z kapitału. Prowizja zaś jest jednorazowym wynagrodzeniem za udzielenie kapitału. Postanowienia umowne, wprowadzające obok odsetek maksymalnych wygórowaną prowizję (ewentualnie inne dodatkowe opłaty), nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych (por. wyr. SA w Katowicach z dnia 25 lutego 2015 roku, V ACa 622/14). Tym samym roszczenie o zapłatę kwoty z tytułu prowizji za udzielenie pożyczki pozbawione było podstaw prawnych.

Z/ odnotować;

odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. powoda;

kal. 14 dni 5.11.2025r.