I C 644/25 - uzasadnienie Sąd Rejonowy w Kłodzku z 2025-11-05
UZASADNIENIE
Powód Ł. K. domagał się zasądzenia od pozwanego 5648,16 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 12 czerwca 2025 r. oraz kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz 17,- zł tytułem poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu pozwu powód wyjaśnił, że na skutek kolizji i uszkodzenia pojazdu w dniu 17 grudnia 2024 r. poszkodowana M. T. utraciła możliwość korzystania ze swojego pojazdu i zmuszona była do wynajęcia pojazdu zastępczego u powoda prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...). Pojazd uszkodzony to K., zaś pojazd wynajęty to F. (...), najmem trwał łącznie 36 dni od 17 grudnia 2024 r. do 22 stycznia 2025r. Powód zastosował stawkę akceptowaną przez stronę pozwaną tj. 95 zł netto (116,85 zł brutto) za pierwsze 14 dni najmu oraz stawkę 75 zł netto (92,25 zł brutto) za dalsze 22 dni najmu pojazdu. Powód wystawił poszkodowanemu fakturę VAT nr (...) na kwotę 5648,16 zł brutto, która obejmowała czynsz najmu za 36 dni, przy stawce 95 zł netto plus 23% VAT za 14 dni – łącznie1635,90 zł brutto, 75 zł netto plus 23%VAT za 22 dni, łącznie 2029,50 zł brutto oraz koszt holowania 654,36 zł brutto i parkowania samochodu przez 36 dni przy stawce 30 zł za dobę łącznie 1328,40 zł brutto. Powód 23 kwietnia 2024 r. zawarł z poszkodowanym umowę cesji wierzytelności odszkodowania z ubezpieczenia OC i 12 maja 2025r. zawiadomił stronę pozwaną o przelewie, wzywając jednocześnie do zapłaty należności z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego, kosztów holowania i usługi parkingowej. Do pisma dołączył między innymi umowę cesji, umowę najmu wraz z protokołem zdawczo – odbiorczym oraz fakturę.
Strona pozwana (...) S.A. z siedzibą w W. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Strona pozwana zakwestionowała powództwo co do zasady oraz wysokości, zarzucając zawyżenie kosztów najmu, parkowania oraz holowania, a przede wszystkim ich nieudowodnienie. Pozwana zarzuciła, że poszkodowana po zgłoszeniu szkody otrzymała od pozwanego pismo z 19 grudnia 2024 r., w którym wyjaśniono sposób uzyskania pojazdu zastępczego z OC sprawcy bez dodatkowych kosztów oraz poinformowano o wysokości stawek akceptowanych przez ubezpieczyciela. Pozwana zarzuciła, że gdyby poszkodowana skorzystała z oferty zorganizowania najmu pojazdu zastępczego przez podmiot współpracujący z ubezpieczycielem to stawka wynosiłaby 95/75 zł netto za dobę, a nie jak wskazano w umowie najmu 160 zł. Pozwana zakwestionowała również czas najmu uznając za zasadne 34 dni. Ponadto wskazała, że rynkowa stawka parkowanie to 36,90 zł brutto, wyższe koszty nie mogą zostać uznane za normalne następstwo wypadku. Zdaniem pozwanej koszty holowania również odbiegały od stawek rynkowych.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
17 grudnia 2024 r. pojazd marki K. (...) należący do poszkodowanej M. T. został uszkodzony wskutek kolizji. Sprawca kolizji był ubezpieczony u strony pozwanej. Poszkodowana zamieszkuje w S.. Poszkodowana w dniu zdarzenia w godzinach porannych jechała do pracy w B.. Samochód po kolizji nie był sprawny, wymagał holowania. Poszkodowana skorzystała z kompleksowych usług powoda. Zleciła firmie powoda holowanie pojazdu z miejsca zdarzenia oraz pomoc w przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego. Poszkodowana zleciła powodowi również naprawę samochodu. W zleceniu holowania wskazane były stawki dojazd do klienta – miejsca kolizji 5,80 zł za km, holowanie samochodu 6,20 zł za km, załadunek 150 zł i rozładunek 150 zł, postój pomocy drogowej na miejscu kolizji spowodowany oczekiwaniem na służby 100 zł za każdą godzinę. Koszt holowania wyniósł 654,36 zł, w tym dojazd na trasie 11 km (B. do warsztatu powoda w M.) x 5,8 zł, razem 63,80 zł netto, holowanie na tej samej trasie 11 km x 6,20 zł, razem 68,20 zł netto, załadunek 150 zł netto , rozładunek 150 zł netto, postój 100 zł netto, razem 532,00 zł netto, 654,36 zł brutto.
Dowód:
- zeznania świadka M. T. k. 63;
- przesłuchanie powoda k. 63v;
- zlecenie holowania k. 16;
- specyfikacja holowania k. 17.
Powód Ł. K. dokonał w imieniu poszkodowanej w dniu 18 grudnia 2024 r. zgłoszenia szkody z 17 grudnia 2024r. na formularzu elektronicznym.
Strona pozwana pismem z 19 grudnia 2024r. poinformowała poszkodowaną o przyjęciu zgłoszenia szkody, a także załączyła formularze informacyjne o warunkach najmu pojazdu zastępczego, w tym o akceptowanych stawkach najmu, które dla pojazdu z segmentu A – B wynosiły 95 zł netto za na 1 - 14 dni i 75 zł za najem powyżej 14 dni.
Bezsporne
Poszkodowana M. T. zawarła umowę najmu samochodu z powodem Ł. K. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w M.. W umowie najmu z 17 grudnia 2024 r. wskazano, że przedmiotem umowy najmu był samochód marki F. (...) nr rej. (...). Cena za dobę wynosiła 160 zł + VAT. Zgodnie z protokołem zdawczo – odbiorczym pojazd wydano w dniu 17 grudnia 2024 r. o g. 10 00. Pojazd został zwrócony 22 stycznia 2024 r. o g. 17.
Dowód:
- umowa najmu pojazdu z 17.12.2024r. k. 14;
-protokół zdawczo – odbiorczy k. 15;
Strona pozwana w toku postępowania likwidacyjnego 22 stycznia 2025r. wydała decyzję o przyznaniu poszkodowanej odszkodowania z tytułu całkowitej szkody w pojeździe w wysokości 4100 zł, przy czym wypłacono poszkodowanej 3380,90 zł. Powód w imieniu poszkodowanej dwukrotnie pisał monity o dopłatę kwoty 719,51 zł w dniach 23 stycznia 2025r. i 27 stycznia 2025r. wrak pojazdu został sprzedany na aukcji przeprowadzonej przez ubezpieczyciela za cenę 1500 zł w dniu 3 lutego 2025r. Wrak pojazdu od dnia zdarzenia tj. 17 grudnia 2024r. do dnia jego sprzedaży i odebrania przez nabywcę pozostawał na parkingu powoda. Powód został powiadomiony przez ubezpieczyciela o nabyciu wraku na aukcji oraz o danych oferenta w dniu 4 lutego 2025r. W powiadomieniu wskazano, że oferta obowiązuje przez 31 dni.
Dowód:
- decyzja z 22.01.2025r. k. 50 – 51 akt szkody na płycie CD k.42 akt;
- pisma powoda w sprawie brakującego od szkodowania k. 44 – 47 akt szkody na płycie CD k.42 akt;
- korespondencja w sprawie sprzedaży aukcyjnej k. 36 – 34 akt szkody na płycie CD k.42 akt;
Powód 22 kwietnia 2025 r. wystawił fakturę VAT nr (...) na kwotę 5648,16 zł brutto, w tym:
- holowanie samochodu K. (...) z miejsca kolizji do serwisu (...) zgodnie ze specyfikacją 654,36 zł brutto;
- najem samochodu przez 14 dni za cenę 95 zł netto za dobę, razem 1635,90 zł brutto,
- najem samochodu przez 22 dni za cenę 75 zł netto za dobę, razem 2029,50 zł brutto,
- parking samochodu 36 dni za cenę 30 zł netto za dobę, razem 1328,40 zł brutto.
Powód 23 kwietnia 2025 r. zawarł z M. T. umowę przelewu wierzytelności, na mocy której poszkodowany przelał na powoda wierzytelności przysługujące cedentowi od (...) S.A. z/s w W. oraz sprawcy szkody, w związku ze szkodą komunikacyjną z 17 grudnia 2024r. nr szkody (...), stwierdzone fakturą (...) nr (...).
Pismem z 12 maja 2025 r. powód powiadomił (...) S.A. z/s w W. o przelewie i wezwał pozwaną do zapłaty kwoty wskazanej w fakturze w terminie 30 dni od dnia sporządzenia tego pisma.
Dowód:
- Faktura VAT nr (...) k. 18;
-umowa przelewu wierzytelności k. 11;
- zawiadomienie o cesji wraz z wezwaniem do zapłaty k. 20;
W tak ustalonym stanie faktyczny Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jako zasadne podlegało uwzględnieniu w całości.
Według art. 822 § 1 k.c., powstanie obowiązku zapłaty przez zakład ubezpieczeń (ubezpieczyciela) odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakłada powstanie odpowiedzialności ubezpieczonego, czyli samego ubezpieczającego lub osoby, na której rzecz ubezpieczający zawarł umowę ubezpieczenia, za szkody wyrządzone osobom trzecim. Zobowiązanie do zapłaty odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ma więc ze swej istoty charakter akcesoryjny, tylko zatem wtedy, gdy ubezpieczony stanie się zgodnie z przepisami prawa cywilnego odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, dochodzi do powstania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń wobec tej osoby z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Zakres odpowiedzialności ubezpieczonego wobec osoby trzeciej wyznacza co do zasady zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (por. np. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r., III CZP 99/04, OSNC 2005, nr 10, poz. 166 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 353/99, nie publ.). Akcesoryjny, wynikający z art. 822 § 1 k.c., charakter zobowiązania ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej potwierdzają w odniesieniu do obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przepisy art. 23, 34, 35 i 36 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm. - dalej: "ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych" lub "u.u.o."). W myśl tych przepisów, na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, do której zawarcia obowiązany jest posiadacz bezpośrednio eksploatujący pojazd (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r., III CZP 99/04), zakład ubezpieczeń jest zobowiązany, w granicach ustalonej sumy gwarancyjnej, do zapłaty odszkodowania za szkodę na osobie lub w mieniu wyrządzoną w związku z ruchem pojazdu, objętą odpowiedzialnością posiadacza (art. 436 § 1 zdanie pierwsze lub art. 436 § 1 zdanie drugie k.c.). Odpowiedzialność za szkody wyrządzone ruchem wszelkich pojazdów mechanicznych oparta została na zasadzie ryzyka (art. 436 k.c. w związku z art. 435 k.c.). Uzasadnieniem tej zaostrzonej odpowiedzialności jest przede wszystkim szczególne i wzmożone niebezpieczeństwo jakie wiąże się z użyciem tych środków komunikacji.
W tak ukształtowanej odpowiedzialności posiadacza pojazdu mechanicznego przesłanki stanowią powstanie szkody w mieniu lub na osobie, spowodowanie szkody przez ruch mechanicznego środka komunikacji, oraz związek przyczynowy między szkodą a ruchem pojazdu. Szkoda wywołująca odpowiedzialność z tytułu ryzyka musi być wyrządzona przez ruch mechanicznego środka komunikacji. Ponadto pomiędzy działaniem sprawcy szkody a skutkiem tego działania musi zachodzić związek przyczynowy (opisany w art. 361 kc). W Świetle tego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa swojego działania.
Szkodą w mieniu jest wszelki uszczerbek majątkowy. Przy ustaleniu wysokości szkody należy posługiwać się przyjętą w piśmiennictwie i orzecznictwie teorią różnicy. Oznacza to, że dla ustalenia wysokości szkody zestawia się obecną wartość samochodu z tą, jaką by on przedstawiał gdyby nie było wypadku (tak, G. Bieniek, Odpowiedzialność cywilna za wypadki drogowe, Warszawa 2006 str.140). Zasada pełnego odszkodowania w ujęciu kodeksu cywilnego przejawia się w tym, że naprawienie szkody obejmuje zarówno straty jakie poszkodowany poniósł, jak i korzyści które mógł osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zgodnie z art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania z którego szkoda wynikła.
Podkreślić należy, że zgodnie poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym uchwała 7 sędziów SN z 17.11.2011 r., III CZP 5/11, OSNC 2012, nr 3, poz. 28. odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego; nie jest ona uzależniona od niemożności korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej. Ponadto Sąd Najwyższy w uchwale z 24.08.2017 r., w sprawie III CZP 20/17 (OSNC 2018, nr 6, poz. 56) wskazał, że wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione.
W oparciu o powołane orzeczenia należało przyjąć, że pełne odszkodowanie w niniejszej sprawie obejmować powinno celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty najmu pojazdu. Rację ma strona pozwana, że na poszkodowanym spoczywał obowiązek minimalizacji szkody oraz niezwłocznego zgłoszenia szkody. Podkreślić trzeba, że poszkodowana w dniu powstania szkody zleciła powodowi usługę holowania pojazdu oraz powierzyła mu pomoc w zgłoszeniu szkody. Zgłoszenie szkody nastąpiło za pomocą zarejestrowania sprawy na portalu strony pozwanej za pomocą wypełnionego formularza, przesłanego drogą elektroniczną w dniu 18 grudnia 2021r. Stanowisko strony pozwanej jest dla sądu zupełnie niezrozumiałe. Pozwana zarzuciła, że powód zawyżył stawki najmu podczas, gdy powód wystawiając fakturę zastosował stawki akceptowane przez stronę pozwaną tj. 95 zł netto za pierwsze 14 dni najmu i 75 zł netto za dalsze 22 dni najmu. Zatem zarzut braku minimalizacji szkody w odniesieniu do zastosowanej stawki najmu jest zupełnie bezpodstawny. Pozwana w odpowiedzi na pozew wskazała, że uzasadniony czas najmu powinien wynosić 34 dni, a nie 36 dni, lecz nie wyjaśniła tego stanowiska. Zatem pozwana uznała za zasadny najem pojazdu przy stawce 95 zł za pierwszych 14 dni najmu oraz za dalszych 20 dni przy stawce 75 zł netto, lecz nie wydała żadnej decyzji w odniesieniu do roszczeń powoda zgłoszonych w piśmie z 12 maja 2025r. i nie wypłaciła chociażby części należnego i uznanego odszkodowania. Podkreślić należy, że powód domagał się odszkodowania za okres najmu pojazdu zastępczego od dnia powstania szkody tj. od 17 grudnia 2024r. do dnia wydania decyzji przez pozwaną tj. do 22 stycznia 2025r. Z akt szkody wynika, że pozwana jeszcze w dniu 27 stycznia 2025r. nie wypłaciła poszkodowanej odszkodowania w pełnym zakresie. Mimo to poszkodowana zwróciła wynajmowany pojazd w dniu 22 stycznia 2025r., dniu wypłaty części należnego jej odszkodowania z tytułu całkowitej szkody w pojeździe. Poszkodowana pełne odszkodowanie otrzymała dopiero z chwilą sprzedaży wraku, a więc po 4. lutego 2025r. W tych okolicznościach zarzucanie poszkodowanej, że nie dążyła do minimalizacji szkody stanowi nadużycie ze strony pozwanej, zwłaszcza że pozwana już w dniu 24 grudnia 2024r. ustaliła, iż szkoda ma charakter szkody całkowitej, a także podała wartość należnego poszkodowanej odszkodowania (pismo z 24.12.2024r. k. 4 akt szkody).
W tych okolicznościach należało podzielić pogląd powoda, że pełne odszkodowanie w niniejszej sprawie obejmować powinno rzeczywiście poniesione i ekonomicznie uzasadnione koszty najmu pojazdu. Powód domagał się zasądzenia kosztów najmu pojazdu zastępczego za okres 36 dni według stawki 95 zł netto za 14 dni i 75 zł netto za 22 dni. W ocenie Sądu wskazana stawka stanowi wartość stawek akceptowanych przez stronę pozwaną, więc kwestionowanie powództwa w tym zakresie było całkowicie niezrozumiałe. Podobnie niezrozumiałe było kwestionowanie przez pozwaną kosztów parkingu. Pozwana w odpowiedzi na pozew podała, że akceptowane stawki parkingu za dobę wynoszą 36,90 zł brutto, a wyższe są nienależne. Tymczasem powód właśnie taką stawkę zastosował w fakturze i wskazał okres parkowania wraku przez 36 dni tj. od 17 grudnia 2024r. do 22 stycznia 2025r., podczas gdy okres parkowania trwał co najmniej do 4 lutego 2025r., gdyż była to data poinformowania powoda o sprzedaży wraku na aukcji. Zgodnie z tą informacją oferta była wiążąca nabywcę aukcyjnego przez 31 dni.
Zupełnie gołosłowny okazał się zarzut zawyżenia stawki za holowanie pojazdu. Pozwana nie dokonała korekty faktury, nie uwzględniła jakichkolwiek kosztów związanych z usługami powoda, jakie świadczył na rzecz poszkodowanej. Zgodnie ze specyfikacją usługa holowania została wykonana przez podmiot znajdujący się niedaleko miejsca zdarzenia, a stawki zastosowane przez powoda były raczej w dolnej granicy stawek rynkowych za tego typu usługi.
W ocenie Sądu z powodów wyżej wskazanych powództwo należało uwzględnić w całości, gdyż strona pozwana nie wypłaciła żadnej części należnego odszkodowania objętego fakturą wystawioną przez powoda w dniu 22 kwietnia 2025r.
Sąd orzekł o należnych odsetkach ustawowych od zgłoszonego roszczenia w oparciu o art. 481 § 1 k.c. oraz art. 817 k.c. i 14 ust. 1 uoc, a także mając na uwadze art. 455 k.c. Strona powodowa zgłosiła szkodę i wezwała stronę pozwaną do zapłaty 12 maja 2025r., wyznaczając termin 30 dni od dnia sporządzenia tego pisma, zatem świadczenie powinno być spełnione najpóźniej do 11 czerwca 2025 r., zaś strona pozwana pozostawała w opóźnieniu od 12 czerwca 2025 r. Żądanie odsetek od należności głównej liczonych od 12 czerwca 2025r. do dnia zapłaty było w pełni uzasadnione.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Powód w całości wygrał proces i poniósł łączne koszty postępowania w wysokości 2217 zł, w tym opłata sądowa od pozwu w kwocie 400 zł; kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 1800 zł tytułem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Kłodzku
Osoba, która wytworzyła informację: Sędzia Eliza Skotnicka
Data wytworzenia informacji: