Portal Orzeczeń Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kłodzku

UZASADNIENIE

Strona powodowa (...) sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w H. domagała się zasądzenia od strony pozwanej kwoty 4626,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 10 lutego 2023 r. oraz kosztami procesu, w uzasadnieniu pozwu wskazując, że 6 stycznia 2023r. doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ samochód marki K. nr rej. (...) należący do Ł. H.. Sprawca szkody był ubezpieczony u strony pozwanej od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, a postępowanie likwidacyjne toczyło się pod nr (...). Strona powodowa wynajęła poszkodowanemu na czas likwidacji szkody w pojeździe tj. na okres od 7 stycznia 2023 r. do 3 lutego 2023 r. samochód zastępczy w segmencie C marki K. (...), uzgadniając stawkę dobową w wysokości 200 zł netto (246 zł brutto). Strona powodowa wystawiła poszkodowanemu fakturę VAT nr (...) na kwotę 7370,01 zł brutto (w tym stawka dzienna najmu pojazdu 246 zł brutto x 25 dni + usługa podstawienia pojazdu 36,90 zł brutto + usługa odbioru pojazdu 36,90 zł brutto + usługa holowania pojazdu 408,21 zł brutto). Strona powodowa nabyła od poszkodowanego na podstawie umowy cesji wierzytelność wynikającą z w/w faktury i wezwała stronę pozwaną do zapłaty. Strona pozwana w odpowiedzi uznała swoją odpowiedzialność i wypłaciła kwotę łączną kwotę 1597,80 zł za najem pojazdu (12 dni x 127 zł brutto za dobę) oraz 408,21 zł za holowanie uszkodzonego pojazdu.

Strona pozwana Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w T. w sprzeciwie od nakazu zapłaty z 21 maja 2025 r., wydanego w sprawie I Nc 948/25 zaskarżyła nakaz w całości i wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Strona pozwana wskazała, że uznała za zasadny okres najmu pojazdu od dnia zgłoszenia szkody tj. 11 stycznia 2023r. do dnia wypłaty odszkodowania 23 stycznia 2023r. łącznie 12 dni oraz zweryfikowała stawkę najmu do 127 zł brutto. Pozwana zarzuciła, że zgłoszenie szkody zostało dokonane listownie i wpłynęło niemal tydzień po zaistnieniu szkody, pomimo, że zgodnie z pełnomocnictwem udzielonym przez poszkodowanego spółce (...) Sp. z o.o. zostało ono udzielone 7 stycznia 2023r., a pełnomocnik poszkodowanej profesjonalnie zajmuje się pośrednictwem w likwidacji szkód, stąd powinien wiedzieć, że zgłoszenie powinno być dokonań telefonicznie lub internetowo. Pozwana zarzuciła, że poszkodowany 13 stycznia 2023r. został poinformowany przez pozwaną o akceptowanych stawkach, które przy pojeździe segmentu D wynosiły 127 zł brutto za dobę. Poszkodowany generował więc dodatkowe koszty, naruszając obowiązek minimalizacji szkody.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

6 stycznia 2023r. doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ samochód marki K. nr rej. (...) należący do Ł. H.. Sprawca szkody był ubezpieczony u strony pozwanej od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.

W dniu zdarzenia pojazdem kierował właściciel pojazdu (poszkodowany). Z uwagi na to, że poszkodowany nie mógł kontynuować jazdy uszkodzonym samochodem na miejsce zdarzenia została wezwana Policja, a także pomoc drogowa celem przetransportowania uszkodzonego pojazdu poszkodowanego. Kierowca lawety polecił poszkodowanemu firmę powoda. Poszkodowany 7 stycznia 2023r. udzielił stronie powodowej upoważnienia firmie współpracującej ze stroną powodową (...) Sp. z o.o. do zgłoszenia szkody oraz reprezentowania go w postępowaniu likwidacyjnym prowadzonym przez stronę pozwaną.

Pełnomocnik poszkodowanego zgłosił szkodę wysyłając formularz drogą pocztową, zgłoszenie dotarło do strony pozwanej 11 stycznia 2023 r. Strona pozwana w piśmie z 13 stycznia 2023 r. potwierdziła rejestrację szkody, poinformowała poszkodowanego o warunkach i zasadach realizacji najmu pojazdu zastępczego u partnerów strony pozwanej, poinformowała o wysokości maksymalnej stawki dobowej najmu dla pojazdu segmentu D akceptowanej przez stronę pozwaną w przypadku najmu zewnętrznego, tj. kwoty 127 zł brutto za dobę, a także wskazała, że warto skorzystać z oferty ubezpieczyciela, gdyż koszty najmu rozliczane są bezpośrednio z wypożyczalnią. W piśmie tym wskazano, że w razie wynajęcia pojazdu zastępczego samodzielnie za wyższą stawkę, ubezpieczyciel nie uzna wyższych kosztów niż te, które by poniósł, gdyby poszkodowany skorzystał z pojazdu zastępczego z wypożyczalni z którą współpracuje.

Poszkodowany wraz z żoną i dwójką dzieci w mieszkał wówczas w T., auto było niezbędne do codziennych dojazdów. Żona poszkodowanego w tym czasie była w ciąży, wymagała dojazdów do lekarzy na wizyty.

Poszkodowanego pismem z 16 stycznia 2023r., a następnie z 18 stycznia 2023r. poinformowano o tym, że szkoda zostanie rozliczona jako szkoda całkowita, zaproponowano poszkodowanemu pomoc z sprzedaży wraku przez współpracującą z ubezpieczycielem firmę (...) Sp. z o.o. W piśmie tym wskazano, że wartość pojazdu w dniu szkody wynosiła 11700 zł.

Poszkodowanemu wypłacono 23 stycznia 2023 roku odszkodowanie w kwocie 9100 zł z tytułu całkowitej szkody w pojedzie, zaś 20 lutego 2023r. dopłacono poszkodowanemu 700 zł w związku ze zgoda na sprzedaż wraku pojazdu przez firmę (...). tytułem stronną pozwana skierowała do poszkodowanego informację o szkodzie całkowitej w uszkodzonym pojeździe. Powód po otrzymaniu odszkodowania i zawrocie pojazdu do wypożyczalni jakiś czas musiał sobie radzić bez samochodu.

Dowód:

- pismo strony pozwanej z 13 stycznia 2023 r., k. 104 – 105,

- pismo strony pozwanej z 16 stycznia 2023 r., k. 29;

- pismo strony pozwanej z 18 stycznia 2023 r., k. 33;

- potwierdzenie przelewu odszkodowania, k. 100,

- pełnomocnictwo z 7 stycznia 2023r. k. 22;

- zeznania świadka Ł. H., k. 91-92,

Ł. H. 7 stycznia 2023 roku zawarł ze stroną powodową umowę najmu pojazdu zastępczego, na mocy, której wynajął od powoda samochód zastępczy marki K. (...) o nr rej. (...), uzgadniając stawkę dobową w wysokości 200 zł netto. Pojazd został wydany najemcy 7 stycznia 2023r. o godz. 16.35. Pojazd został zwrócony 3 lutego 2023r. o godz. 12.00.

Strona powodowa 3 lutego 2023 r. wystawiła poszkodowanemu fakturę VAT nr (...) na kwotę 7370,01 zł brutto (w tym stawka dzienna najmu pojazdu 200 zł netto, tj. 246 zł brutto x 28 dni, usługa podstawienia pojazdu 36,90 zł brutto, usługa odbioru pojazdu 36,90 zł brutto oraz usługa holowania pojazdu 408,21 zł brutto).

Strona powodowa 3 lutego 2023 r. nabyła wierzytelność przysługującą poszkodowanemu wobec pozwanego zakładu ubezpieczeń z tytułu odszkodowania za szkodę wynikającą z konieczności najmu pojazdu zastępczego i pismami z 3 lutego 2023 roku poinformowała stronę pozwaną o przelewie wierzytelności oraz wezwała ją do zapłaty.

Strona pozwana w piśmie z 9 lutego 2023 r. uznała swoją odpowiedzialność co do zasady w zakresie najmu pojazdu i wypłaciła stronie powodowej łączną kwotę 1597,80 zł, w tym tytułem najmu pojazdu zastępczego (...) zł (za okres 12 dni od 11 stycznia 2023 r. do 23 stycznia 2023 r. po stawce 127 zł brutto za dobę) oraz 36,90 zł brutto koszt podstawienia pojazdu i 36,90 zł brutto koszt odebrania pojazdu. Ponadto pozwana uznała i wypłaciła 408,21 tytułem zwrotu w całości kosztów holowania pojazdu.

Okoliczności bezsporne

W tak ustalonym stanie faktyczny Sąd zważył, co następuje:

Powództwo jako zasadne podlegało uwzględnieniu w części.

Zasada i podstawa odpowiedzialności stronny pozwanej były bezsporne w zakresie odpowiedzialności strony pozwanej z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego oraz holowania pojazdu uszkodzonego. Strona pozwana kwestionowała wyłącznie wysokość roszczenia strony powodowej z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego, w tym kwestionowała zarówno czas trwania najmu, jak i wysokość stawki dobowej. Pozostałe koszty objęte fakturą, w tym koszty holowania oraz podstawienia i odbioru pojazdu zostały uwzględnione w decyzji z 9 lutego 2023r.

Według art. 822 § 1 k.c., powstanie obowiązku zapłaty przez zakład ubezpieczeń (ubezpieczyciela) odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakłada powstanie odpowiedzialności ubezpieczonego, czyli samego ubezpieczającego lub osoby, na której rzecz ubezpieczający zawarł umowę ubezpieczenia, za szkody wyrządzone osobom trzecim. Zobowiązanie do zapłaty odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ma więc ze swej istoty charakter akcesoryjny, tylko zatem wtedy, gdy ubezpieczony stanie się zgodnie z przepisami prawa cywilnego odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, dochodzi do powstania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń wobec tej osoby z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Zakres odpowiedzialności ubezpieczonego wobec osoby trzeciej wyznacza co do zasady zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (por. np. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r., III CZP 99/04, OSNC 2005, nr 10, poz. 166 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 353/99, nie publ.). Akcesoryjny, wynikający z art. 822 § 1 k.c., charakter zobowiązania ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej potwierdzają w odniesieniu do obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przepisy art. 23, 34, 35 i 36 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm. - dalej: "ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych" lub "u.u.o."). W myśl tych przepisów, na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, do której zawarcia obowiązany jest posiadacz bezpośrednio eksploatujący pojazd (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r., III CZP 99/04), zakład ubezpieczeń jest zobowiązany, w granicach ustalonej sumy gwarancyjnej, do zapłaty odszkodowania za szkodę na osobie lub w mieniu wyrządzoną w związku z ruchem pojazdu, objętą odpowiedzialnością posiadacza (art. 436 § 1 zdanie pierwsze lub art. 436 § 1 zdanie drugie k.c.). Odpowiedzialność za szkody wyrządzone ruchem wszelkich pojazdów mechanicznych oparta została na zasadzie ryzyka (art. 436 k.c. w związku z art. 435 k.c.). Uzasadnieniem tej zaostrzonej odpowiedzialności jest przede wszystkim szczególne i wzmożone niebezpieczeństwo jakie wiąże się z użyciem tych środków komunikacji.

W tak ukształtowanej odpowiedzialności posiadacza pojazdu mechanicznego przesłanki stanowią powstanie szkody w mieniu lub na osobie, spowodowanie szkody przez ruch mechanicznego środka komunikacji, oraz związek przyczynowy między szkodą a ruchem pojazdu. Szkoda wywołująca odpowiedzialność z tytułu ryzyka musi być wyrządzona przez ruch mechanicznego środka komunikacji. Ponadto pomiędzy działaniem sprawcy szkody a skutkiem tego działania musi zachodzić związek przyczynowy (opisany w art. 361 kc). W U. tego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa swojego działania.

Szkodą w mieniu jest wszelki uszczerbek majątkowy. Przy ustaleniu wysokości szkody należy posługiwać się przyjętą w piśmiennictwie i orzecznictwie teorią różnicy. Oznacza to, że dla ustalenia wysokości szkody zestawia się obecną wartość samochodu z tą, jaką by on przedstawiał gdyby nie było wypadku (tak, L. H., Odpowiedzialność cywilna za wypadki drogowe, Warszawa 2006 str.140). Zasada pełnego odszkodowania w ujęciu kodeksu cywilnego przejawia się w tym, że naprawienie szkody obejmuje zarówno straty jakie poszkodowany poniósł, jak i korzyści które mógł osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zgodnie z art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania z którego szkoda wynikła.

Podkreślić należy, że zgodnie poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 8 września 2004r., w sprawie IV CK 672/03 za normalne następstwo zniszczenia pojazdu służącego poszkodowanemu do prowadzenia działalności gospodarczej należy uznać konieczność czasowego wynajęcia pojazdu zastępczego w celu kontynuowania tej działalności w okresie, gdy szkoda nie została jeszcze naprawiona. Postulat pełnego odszkodowania przemawia więc za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych, potrzebnych na czasowe używanie zastępczego środka komunikacji w związku z niemożliwością korzystania z niego wskutek zniszczenia, z tym że tylko za okres między dniem zniszczenia a dniem w którym poszkodowany może nabyć analogiczny pojazd, nie dłuższy jednak niż za czas do zapłaty odszkodowania . Okoliczność, iż koszty wynajęcia pojazdu zastępczego przekroczyły cenę nowego samochodu, nie może automatycznie przesądzać o istnieniu przyczynienia się poszkodowanego do powiększenia rozmiaru szkody.

Nie wszystkie jednak wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów (art. 354 § 2, art. 362 i 826 § 1 k.c.). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji – gwarancyjnej ubezpieczyciela, co mogłoby prowadzić do wzrostu składek ubezpieczeniowych. Tak, Uchwała SN(7) z 17.11.2011 r., III CZP 5/11, OSNC 2012, nr 3, poz. 28.

W oparciu o powołane orzeczenia należało przyjąć, że pełne odszkodowanie w niniejszej sprawie obejmować powinno rzeczywiście poniesione, ale również uzasadnione koszty najmu pojazdu. Spór między stronami dotyczył wysokości stawki najmu oraz uzasadnionego czasu trwania umowy najmu pojazdu zastępczego segmentu C, wysokości stawki za holowanie pojazdu uszkodzonego oraz zasadności kosztów podstawienia i odbioru pojazdu zastępczego.

Powód domagał się zasądzenia kosztów najmu pojazdu zastępczego za okres 25 dni według stawki 200 zł netto. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w fakturze wyliczono, że czas trwania najmu od 7 stycznia 2023r. g. 16.35 do 3 lutego 2023r. g. 12:00, to 28 dni, podczas gdy okres ten stanowi niespełna 27 dób.

W ocenie Sądu wskazana stawka nie została zawyżona, mając na uwadze rynkowe ceny najmu pojazdów zastępczych obowiązujące w wypożyczalniach działających w obszarze miejsca zamieszkania poszkodowanego. Podkreślić należy, że strona pozwana poinformowała poszkodowanego o warunkach i zasadach realizacji najmu pojazdu zastępczego u jej partnerów oraz o maksymalnej wysokości stawki w segmencie D do kwoty 127 zł brutto, (stawka uznana przez stronę pozwaną w decyzji z 9 lutego 2023 roku.

Podkreślić należy, że strona pozwana uznała za zasadny okres najmu jedynie 12 dni, dokonując korekty w zakresie daty początkowej najmu pojazdu, tj. od dnia zgłoszenia szkody 11 stycznia 2023 roku, a nie jak wskazywała strona powodowa od dnia zawarcia umowy najmu 7 stycznia 2023 roku oraz w zakresie stawki do kwoty 127 zł brutto za dobę. Sąd podziela stanowisko strony pozwanej, że obowiązkiem poszkodowanego było podjęcie wszelkich czynności zmierzających do minimalizacji szkody zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 354 k.c., 362 k.c., 827 § 1 k.c. w zw. z art. 16 i 17 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

Z dokumentacji zawartej w aktach szkody oraz dołączonych do akt sprawy dowodów z dokumentów wynika, że pełnomocnik poszkodowanego zgłosił szkodę 11 stycznia 2023 r., tj. 5 dni po udzielni pełnomocnictwa e dniu 7 stycznia 2023 r., co w ocenie Sądu nie mieściło się w pojęciu „niezwłoczności” w zakresie zgłoszenia szkody. W ocenie Sądu należy uznać, że zasadny i celowy był okres najmu 16 dni tj. od dnia zawarcia umowy najmu 7 stycznia 2023r. do dnia wypłaty odszkodowania z tytułu całkowitej szkody w pojeździe 23 stycznia 2023r. Skoro zdarzenie szkodowe miało miejsce 6 stycznia 2023 roku (piątek), to w ocenie Sądu zgłoszenie szkody stronie pozwanej przez pełnomocnika poszkodowanego w dniu 11 stycznia 2023r., było nieco spóźnione i mogło nastąpić już w dniu 9 stycznia 2023r. czyli w poniedziałek. Strona pozwana w piśmie z 13 stycznia 2023 r. potwierdziła zgłoszenie szkody rejestrację szkody, poinformowała poszkodowanego o warunkach i zasadach realizacji najmu pojazdu zastępczego u partnerów strony pozwanej, poinformowała o wysokości maksymalnej stawki dobowej najmu dla pojazdu segmentu D akceptowanej przez stronę pozwaną w przypadku najmu zewnętrznego. Mając na uwadze powyższe należało przyjąć, że zasadny okres najmu pojazdu wynosił 16 dni w okresie od 7 stycznia 2023 roku do 23 stycznia 2023 r. Sąd uwzględnił ponadto szczególne okoliczności, w tym fakt, że zdarzenie miało miejsce w dzień świąteczny (Święto V.) i piątek, a poszkodowany potrzebował pojazd zastępczy niezwłocznie, gdyż w tym czasie jego żona była w ciąży, miał ponadto dwoje dzieci i mieszkał w małej miejscowości, stąd pomimo nieuzasadnionego zwlekania przez pełnomocnika poszkodowanego ze zgłoszeniem szkody stronie pozwanej, Sąd uznał za zasadne, że w okresie od 7 stycznia 2023 roku do dnia 14 stycznia 2023r. koszt najmu pojazdu należy wyliczyć według stawki strony powodowej (246 zł brutto), natomiast w pozostałym okresie 9 dni od dnia 14 stycznia 2023 r. do dnia 23 stycznia 2023 r. po stawce uznanej przez stronę pozwaną (127 zł brutto). W ocenie Sądu najem był uzasadniony do czasu wypłaty odszkodowania. Dalsza korespondencja między stronami, późniejsza dopłata 700 zł z tytułu sprzedaży wraku w dniu 20 lutego 2023r. nie przemawiały już za zasadnością kontynuowania najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowany już 16 stycznia 2023r. został poinformowany o tym, że szkoda będzie rozliczana jako szkoda całkowita, a 18 stycznia 2023r. wskazano wartość pojazdu poszkodowanego w dniu szkody, zatem poszkodowany już w tym czasie powinien rozpocząć poszukiwania innego samochodu, miał bowiem wiedzę o wysokości należnego odszkodowania.

Mając na uwadze powyższe uwzględniono powództwo w części przyjmując, że uzasadnione koszty najmu pojazdu zastępczego za okres 16 dni, w tym 7 dni przy stawce 246 zł brutto za dobę oraz 9 dni przy stawce 127 zł brutto za dobę, powinny wynosić 2865 zł brutto, a skoro strona pozwana koszty te zapłaciła do kwoty 1524,00 zł do zapłaty pozostała kwota 1341,00 zł. Powództwo w pozostałym zakresie podlegało oddaleniu.

Jednocześnie Sąd orzekł o należnych odsetkach ustawowych od zgłoszonego roszczenia w oparciu o art. 481 § 1 k.c., 455 k.c. oraz art. 817 k.c. i 14 ust. 1 u.u.o. w myśl którego zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przedmiotowej sprawie powód pismem z 3 lutego 2023 r. wezwał stronę pozwaną do zapłaty, a pozwana decyzją z 9 lutego 2023 r. przyznała stronie powodowej odszkodowanie z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego oraz holowania. Stąd strona pozwana pozostawała w opóźnieniu od dnia następnego po dniu wydania decyzji, tj. od 10 lutego 2023 r.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., przyjmując, że powód wygrał proces w 29 %. Strony poniosły koszty postępowania w łącznej wysokości 2234 zł, w tym opłata sądowa od pozwu w kwocie 400 zł; kwota 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw pełnomocników stron oraz kwota 2 x po 900 zł tytułem kosztów wynagrodzenia obu pełnomocników. Dokonując stosunkowego rozdzielenia tych kosztów strona powodowa powinna te koszty ponieść do kwoty 1586,14 zł, a strona pozwana do kwoty 647,86 zł. Skoro strona pozwana poniosła koszty w łącznej kwocie 917 zł, to pomniejszając tę kwotę o 647,86 zł, należy jej się zwrot kosztów od strony powodowej w kwocie 269,14 zł.